Ðó atínkpo syɛnsyɛn lɛ nyí nǔ jɔwamɔ tɔn wutu ɔ, é nyí ɖɛkpɛ jɔwamɔ tɔn e atín ɔ ɖesu ɖó é kɛɖɛ wɛ ye nɔ ɖè ǎ, loɔ, ye nɔ lɛ́ ɖó nǔkún, sinmɛ kpo ɖiɖe kpo e gbɔn vo nú ɖevo lɛ é, bɔ enɛ wu ɔ, è nɔ ba ye tawun ɖò nǔzinzan lɛ ɖiɖó kpo nǔsisɔ nú xɔ lɛ mɛ kpo mɛ. Nǔ elɔ lɛ wɛ nɔ xlɛ́ lee atínkpo syɛnsyɛn lɛ nɔ cí é jɛ nukɔn:
1. Jinukún Gbɛɖotɔ́ Ðokponɔ .
Nǔ e nɔ jiwǔ hugǎn ɖò atín sínsɛ́n syɛnsyɛn lɛ mɛ é wɛ nyí ɖɔ ye nɔ bló nǔkún yetɔn lɛ ɖò jɔwamɔ linu, bɔ lee atín ɔ sín alɔkɛ́ lɛ nɔ sù gbɔn é, kan e nɔ nyí medullaire lɛ é kpo atín sín kàn lɛ kpo wɛ nɔ xlɛ́. Atín alɔkpa vovo lɛ nɔ ɖó hwǐn vovo. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, atín e nɔ nyí oak é nɔ ɖó nǔkún syɛnsyɛn ɖé bo nɔ lɛ́ ɖó kpɔ́, bɔ atín e nɔ nyí walnut é ka nɔ ɖè lee é nɔ cí jɔhɔn ɖɔhun bo nɔ cí jɔhɔn ɖɔhun é ɖé xlɛ́. Pine ɖó atínkwín e ɖò bǔ hugǎn é ɖé bo ɖó gǒjiblanú kpɛɖé kpɛɖé, bo nɔ ɖè linlin gletoxo tɔn ɖé tɔ́n. É nyí nǔ e è bló lɛ é kɛɖɛ wɛ nɔ zɔ́n bɔ atínkpo syɛnsyɛn lɛ nɔ dɔn mɛ ǎ, loɔ, ye nɔ lɛ́ zɔ́n bɔ atínkpo ɖokpo ɖokpo nɔ nyí nǔɖiɖó ɖagbeɖagbe ɖokpo géé.
2. Sinmɛ Dɔkunnɔ lɛ
Atín alɔkpa e è sɔ́ dó bló atín sínsɛ́n syɛnsyɛn lɛ na é, fí e ye nɔ sù ɖè é kpo lee è nɔ wà nǔ gbɔn é kpo wɛ nɔ wà nǔ dó sinmɛ e è nɔ sɔ́ dó bló atín sínsɛ́n lɛ na é wu, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ mɔ gbè jɔwamɔ tɔn vovo lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, atín e nɔ nyí cerise é nɔ ɖyɔ kpɛɖé kpɛɖé sín vɔvɔ fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ jí bo nɔ huzu vɔvɔ wiwi-kɔ́nɔ ɖò hwenu e ɖò yiyi wɛ é, bɔ atín e nɔ nyí afín é nɔ hɛn vɔvɔ fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́, wewé ɖé alǒ vɔvɔ fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ ɖé. Gɔ́ na ɔ, atínkpo syɛnsyɛn ɖé lɛ nɔ ɖyɔ nǔ kpɛɖé ɖò hwesivɔ glɔ́, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ sinmɛ yetɔn nɔ cí fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ bo nɔ lɛ́ cí fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ ɖɔhun. É nyí atín sínsɛ́n syɛnsyɛn lɛ sín sinmɛ ɖyɔɖyɔ jɔwamɔ tɔn enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ mɔ ye ganji ǎ, loɔ, é nɔ lɛ́ gɔ́ nú hwenu e è nɔ zán é.
3. Nǔ e ɖò jɔwamɔ linu lɛ é kpo nǔ maɖóblɔ̌ lɛ kpo .
Nǔ e ɖò atín sínsɛ́n syɛnsyɛn lɛ mɛ é nɔ zɔ́n bɔ ye nɔ ɖó nǔ maɖóblɔ̌ jɔwamɔ tɔn lɛ ɖi gǒjiblanú lɛ, nǔvínúví lɛ sín dogbó lɛ, kpo sinmɛ e nɔ gbɔn vo kpɛɖé kpɛɖé lɛ é kpo. Nǔ enɛ lɛ nyí nǔ e ma sɔgbe ǎ lɛ é ǎ, loɔ, wuntun e è nɔ mɔ ɖò atín ɔ sín susu hwenu lɛ é wɛ, bɔ ye nɔ zɔ́n bɔ atínkpo syɛnsyɛn lɛ nɔ nyɔ́ ɖɛkpɛ tawun bo nɔ lɛ́ nyí nǔjɔnǔ. Ðò azinkpo ɖaxó ɖaxó lɛ mɛ ɔ, nǔbibatɔ́ lɛ nɔ zán nǔ jɔwamɔ tɔn enɛ lɛ hwɛhwɛ kpo nǔnywɛ kpo dó bló nǔ e è bló é bǐ na, bo nɔ bló bɔ atín ɔ nɔ nyɔ́ ɖɛkpɛ bo nɔ lɛ́ xɔ akwɛ ɖò aca mɛ.
4. Alɔdidó kpo Gloss kpo
Nǔ e è nɔ mɔ ɖò atínkpo syɛnsyɛn lɛ jí é nɔ gbɔn vo sɔgbe xá atín alɔkpa e è sɔ́ dó bló na é kpo lee è nɔ wà nǔ gbɔn é kpo. Atínkpo e è ma ko kɔ́n ǎ lɛ é nɔ kpó ɖò xúxú yetɔn nukɔntɔn ɔ mɛ, bɔ atínkɛ́n syɛnsyɛn e è sɔ́ kɔ́ dó bló na bɔ è sɔ́ kɔ́ dó bló na lɛ é ka nɔ cí mǔ bo nɔ lɛ́ cí fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ ɖɔhun, bo sixu lɛ́ kɔ́n fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́. Nǔ enɛ e è nɔ ɖ’alɔ wu é kpo nǔ e è nɔ mɔ é kpo nɔ zɔ́n bɔ atínkpo syɛnsyɛn e ɖò xwé ɔ gbè lɛ é nɔ fá bo nɔ lɛ́ nyɔ́ ɖɛkpɛ d’eji.
Xota
Atínkpo syɛnsyɛn lɛ sín ɖiɖe nyí nǔ e è xò kplé ganji é ɖé, bo nyí nǔ e ye ɖó ɖò jɔwamɔ linu lɛ é kpo lee ye nɔ nyɔ́ ɖɛkpɛ gbɔn é kpo. Sín lee ye cí é kpo sinmɛ yetɔn e gɔ́ngɔ́n lɛ é kpo jí, bɛ́sín nǔ e ma sɔgbe ǎ lɛ é jí kaka jɛ lee ye nɔ ɖ’alɔ ye wu gbɔn é jí ɔ, nǔ kpɛví kpɛví lɛ bǐ nɔ xlɛ́ lee atín ɔ ɖó hlɔnhlɔn gbɔn é kpo lee é nɔ dɔn mɛ gbɔn é kpo. Ðò ɖiɖe égbé tɔn e nɔ ba alɔcyɔnmɛji dó ayikúngban ɔ jí kpo ɖɛkpɛ e ɖò jɔwamɔ linu é kpo gudo é ɔ, atínkpo syɛnsyɛn lɛ, kpo lee ye cí bɔ è ma sixu ɖyɔ ǎ é kpo kpó ɖò nǔ e è nɔ sɔ́ dó bló nǔ e è nɔ zán ɖò xwégbe lɛ é kpo nǔ e è nɔ sɔ́ dó b’acɔ́ nú xɔ lɛ é kpo nyí wɛ.